خشكسالی حادثه ای طبیعی است ،كه در كشوری مثل ایران كه در كمربند خشك دنیا واقع شده است و میزان بارندگی آن حدود یک سوم متوسط بارندگی دنیا است، تكرار آن به مراتب بیشتر از سایر كشورها است لذا برای مقابله با این پدیده كه برای ما ایرانیها خیلی غیرمترقبه نیست، لازم است اقدامات و امكانات متناسب با این پدیده را عملی و تدارك ببینیم.

جامعه عشایری كه درصد بیشتر از زندگی آنها حدود 75% تولید، درآمد و اشتغالشان و ابسته به طبیعت است، معمولاً بیشتر در معرض خسارات این حادثه هستند، در نتیجه با توجه به شیوه زندگی آنها، دولت و دستگاههای دولتی بخصوص سازمان امور عشایر كشور، بایستی ابزار و امكانات خدمات رسانی به این جامعه را به نحوی تأمین و بكارگیری نمایند، كه این جامعه مولد در مقابل حوادث كمترین خسارات را متحمل بشوند.

براساس بررسیهای انجام شده ، خشكسالی كه در سال زراعی جاری (87- 86) حادث شده است، از نظر وسعت و میزان خسارات، در طی 50 سال اخیر بی سابقه بوده است.

عشایر كشور نسبت به سایر جوامع (شهری و روستایی) در معرض بیشترین خسارات و مشكلات ناشی از اینگونه حوادث قرار گرفته اند، به نحوی كه بدلیل سرمای بی سابقه زمستان گذشته و كمبود بارش نزولات از نیمه دوم بهمن ماه سال 86 در اغلب نقاط قشلاقی كشور بخصوص در نیمه جنوبی كه قشلاق بیش از 60% عشایر كشور می باشد باعث شد تا در اكثر این مناطق عملاً علفی رشد نكرده و عشایر تا اواخر فروردین ماه كه به ییلاق كوچ كردند ناچار به تعلیف دامهای خود با علوفه دستی بودند. و البته به همین دلیل وضعیت ییلاقات هم از نظر آب و علوفه تعریفی ندارد و بر اساس برآوردهای انجام شده میزان تولید علوفه مراتع در مناطق ییلاقی بالغ بر 50% نسبت به متوسط سالهای قبل كاهش تولید علوفه داشته است . كمبود آب در مناطق قشلاقی یكی از مشكلات فصل گذشته و مشكل تر از آن در فصل آینده قشلاق خواهد بود كه لازم است چاره ای اندیشیده شود حتی در ییلاقات هم مشكل جدی آب وجود دارد. زیرا آب تعداد زیادی از چشمه ها و قنوات موجود در اطراقگاهای عشایری خشك شده و یا چشمه های فصلی اصلاً آب آنها جاری نشده است. به همین خاطر مسئولین سازمان امور عشایر كشور هم اكنون در این مناطق در حال آبرسانی سیار به عشایر هستند، شاید باور این موضوع برای خیلی از كسانی كه با رشته كوه زاگرس آشنایی دارند سنگین باشد اما این واقعیتی است كه در بخشهایی از استانهای ایلام، كرمانشاه، كهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، اصفهان و فارس، آبرسانی سیار در مناطق ییلاقی ودر سطح نسبتا وسیعی در حال انجام است.

نگرانی مسئولین سازمان و عشایر بیشتر متوجه فصل آینده كه از شهریورماه شروع و عشایر به تدریج وارد مناطق قشلاقی می شوند شده است زیرا حجم عملیات آبرسانی و تأمین علوفه مورد نیاز عشایر ،كاریست بسیار وسیع و امكانات موجود سازمان پاسخگوی انجام آن نخواهد بود .

در اواخر سال گذشته و در ابتدای سال جاری اعتباراتی برای تأمین تانكر ثابت ، سیار و تأمین آب از طریق اجاره ماشین آلات از بخش خصوصی اختصاص داده شد كه در سال گذشته مجموعاً حدود 24 میلیارد ریال و در سال جاری تاكون بیش از 50 میلیارد ریال اعتبار تخصیص داده شده است اما با توجه به حجم كار و نیاز شدید جامعه عشایر این امكانات به هیچ عنوان كافی نیست.

در سال جاری علیرغم همه تلاشهایی كه صورت گرفته است تاكنون بیش از 13 هزار میلیارد ریال خسارات به عشایر وارد شده است كه اگر توجه جدی و درخوری صورت نگیرد ممكن است میزان این خسارات به بیش از 60 هزار میلیارد ریال برسد.

هم اكنون سازمان با مساعدتهایی كه شده است با تعداد 240 دستگاه كامیون آبرسانی ملكی و اجاره ای و دو هزار تانكر ثابت و كششی در سطح استانهای كشور مشغول آبرسانی است و با مشكلات زیادی كار آبرسانی را به انجام می رساند ولی با توجه به اینكه تعداد 19 استان عشایر ی با شدتهای متفاوت درگیر خشكسالی هستند این امكانات كافی نیست و علاوه بر امكانات موجود حداقل 100 دستگاه كامیون دیگر و 2000 دستگاه تانكر ثابت و كششی مورد نیاز است تا با كمك خود عشایر عملیات آبرسانی برای تأمین آب شرب انسان و دام عشایر تأمین گردیده و از بروز بحران و فاجعه ای در این جامعه جلوگیری شود.

علیرغم اینكه در ابتدای امسال( 1387) دولت محترم عنایت ویژه ای را به عشایر داشتند ولی در استانهای مختلف به گونه ای متفاوت عمل شد و توجه مناسبی به نیازهای این جامعه نشد و متأسفانه آنچه كه ما پیش بینی كرده بودیم كه بایستی به صورت ملی عمل می شد. با استانی شدن اعتبارات خشكسالی سهم مناسبی به جامعه عشایری تخصیص پیدا نكرد.

این سازمان برای انجام عملیات آبرسانی حدود 210 میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد كه رقم تأمین شده فقط حدود یک چهارم آن است، امیدواریم مابقی اعتبار بصورت ملی در اختیار سازمان قرار بگیرد تا در اسرع وقت برنامه ریزی مناسبی برای انجام كارهای ضروری صورت بگیرد.

نوشته شده در نهم تير ماه 1387

برچسب ها: تخصیص اعتبار | خشکسالی |